Doctoraatsonderzoek

Hieronder staat het lopend doctoraatsonderzoek aan de vakgroep Sociaal Werk en Sociale Pedagogiek, alfabetisch op naam van de doctorandi.

Performatief verwantschap met geillegaliseerde migranten. Een vergelijking van de praktijken van gastvrijheid in Brussel en Rome

Doctorand(us/a): Julija Kekstaite
Omschrijving: Hoewel de zogenaamde Europese migratiecrisis weergalmt in een steeds vijandiger wordend grensbeleid van de EU en in een antimigrantenretoriek, heeft het ook aanzet gegeven tot allerlei solidariteitsinitiatieven van burgers met migranten over het hele continent. In deze context kwam het thuis opvangen van migranten tot stand als een nieuw, raadselachtig en fascinerend fenomeen. Dit onderzoeksproject beoogt om als een van de eersten een systematische analyse uit te voeren van de gastvrijheidspraktijken - het bieden van onderdak aan huis - en de sterk affectieve familie-achtige relaties (fictieve verwantschapspraktijken) die ontstaan tussen migranten die illegaal zijn gemaakt door de staat en hun gastheren en -vrouwen in de stad in Brussel en Rome.
Doctoraat in Sociologie
Promotor(en): Robin Vandevoordt, Lesley Hustinx (Sociologie/Centrum Voor Sociale Theorie, Universiteit Gent)
Periode: november 2021 - november 2025

Sociale welzijnsvoorzieningen in en overheen de facto grenzen: De rol van maatschappelijke middenveldsorganisaties in Abchazië en Transnistrië

Doctorand(us/a): Gaëlle Le Pavic
Omschrijving: Processen van globalisering lijken te zorgen voor het vervagen van (lands)grenzen, maar toch worden nog steeds nieuwe (lands)grenzen getrokken. Het uiteenvallen van de Sovjet Unie, zorgde voor wat nieuwe landen, maar ook voor regio’s die zich onafhankelijk verklaarden, maar niet erkend worden binnen de internationale gemeenschap. Dit worden de facto staten genoemd. Dit onderzoek brengt inzichten uit Sociaal Werk, Internationale Betrekkingen en Border Studies – samen om de interactie tussen de facto grenzen en de toegang van mensen tot sociale welzijnsvoorzieningen te onderzoeken. We doen dit door te focussen op de rol van middenveldsorganisaties (MOs). Hoewel MOs een zeer belangrijke taak op zich nemen in het aanbieden van welzijnsvoorzieningen in de Post-Sovjet regio, is hun rol en de wisselwerking tussen hun acties en de facto grens, nog nooit onderzocht. De Post-Sovjet de facto staten Abchazië en Transnistrië vormen empirische cases om deze interacties aan het licht te brengen. 
Doctoraat in het Sociaal Werk
Promotor(en): Ine Lietaert, Fabienne Bossuyt (Vakgroep Sociaal Werk En Sociale Pedagogiek, Universiteit Gent )
Periode: oktober 2020 - januari 2024

Gestrand in Europa? Een etnografisch onderzoek naar de il/legalisatie van migranten in Europese 'transitzones'.

Doctorand(us/a): Maud Martens
Omschrijving: Europese overheden maken een onderscheid tussen irreguliere en reguliere migranten door gebruik te maken van een breed scala aan wetten, administratieve procedures en politiepraktijken. Dit onderzoeksproject biedt een casestudy naar de productie van illegaliteit onder migranten in de specifieke context van Noord-Europese transitzones. Enerzijds onderzoekt het de sociaaljuridische processen waarmee overheidsactoren migranten in transitzones in een positie van illegaliteit duwen. Hoe gebruiken verschillende staten, bijvoorbeeld, de EU-wetgeving om asielaanvragen van migranten te weigeren en/of te omzeilen? En welke invloed heeft dit op het migratietraject? Anderzijds onderzoekt dit project de sociaaljuridische ondersteuning die migranten in transitzones krijgen aangeboden (door overheidsactoren, het maatschappelijk middenveld of onder migranten zelf), aangezien die steun een strategie kan zijn om de illegale status van migranten tegen te gaan en hun aanwezigheid te legaliseren.
Doctoraat in het Sociaal Werk
Promotor(en): Robin Vandevoordt, Ellen Desmet (Migratierecht, Ghent University)
Periode: februari 2022 - februari 2026

Een doorgaande lijn als alternatief voor gescheiden systemen in de voorschoolse voorzieningen

Doctorand(us/a): Lobke Van Lombergen
Omschrijving: Het belang van voorschoolse voorzieningen van goede kwaliteit kent een stijgende interesse. Om kwaliteit te garanderen, is er alsmaar meer consensus dat voorschoolse voorzieningen best vertrekken vanuit een holistische kijk op kinderen, zoals in een geïntegreerd systeem waar leren en zorg niet los staan van elkaar. Vlaanderen kent echter een splitsysteem met aparte instanties voor kinderen tot en met drie jaar, de ‘kinderopvang’, en voor kinderen van drie tot zes jaar, het ‘kleuteronderwijs’. Dit betekent vaak een onderscheid tussen zorgen en leren en kent problematische gevolgen: lage toegankelijkheid van zorgvoorziening, plaats tekort, abrupte transities, hoge kosten voor ouders, lage personeelskwalificaties… Via een meervoudige casestudie van verschillende projecten die inzetten op een doorgaande lijn tussen opvang en onderwijs, worden implicaties en uitdagingen voor het verwezenlijken van geïntegreerde systemen in voorschoolse voorzieningen blootgelegd.
Doctoraat in de Pedagogische Wetenschappen
Promotor(en): Michel Vandenbroeck, Jochen Devlieghere (Sociaal Werk en Sociale Pedagogiek, Universiteit Gent)
Periode: februari 2022 - februari 2028

Het (afwezige) belang van gedeeld ouderschap in pleegzorg

Doctorand(us/a): Céline Cannaert
Omschrijving: Vandaag zijn definities van ouderschap voornamelijk beperkt tot het klassiek beeld van het Westerse middenklasse gezin waar biologisch, sociaal en juridisch ouderschap samenvallen. Pleegzorg is een uitdagende case om dat dominant idee in vraag te stellen gezien de complexe aard van pleegzorg en het vooropgestelde ideaal van ‘gedeeld ouderschap’ i.f.v. het recht van kinderen op ouders en familie. Echter, binnen bestaand (inter)nationaal pleegzorgonderzoek wordt gedeeld ouderschap gedefinieerd als een procedureel concept en wordt elk perspectief van de betrokken actoren steeds afzonderlijk bestudeerd. Dit project wil bijdragen aan het internationale kader van kennis over gedeeld ouderschap door 1) vanuit een holistische family resemblance benadering het concept gedeeld ouderschap te theoretiseren en 2) empirisch te onderzoeken hoe de verschillende betrokken actoren in vrijwillige pleegzorgtrajecten op lange termijn hun (ouderschaps)rol percipiëren, vervullen en hierbinnen onderhandelen.
Doctoraat in de Pedagogische Wetenschappen
Promotor(en): Lieselot De Wilde
Periode: oktober 2021 - oktober 2025

Opvoeding in de context van langdurig collectief geweld

Doctorand(us/a): Leen De Nutte
Omschrijving: Collectief geweld kan verscheidene effecten hebben op het leven van mensen. Zelfs wanneer het openlijke geweld is gestopt, kan de impact verder doorwerken in het post-conflict tijdperk. De opvoeding van kinderen is ingebed in een bepaalde context en cultuur. Bijgevolg kunnen er verschillende ideeën, ervaringen en betekenissen bestaan die kunnen veranderen ten gevolge van graduele of plotse veranderingen. De impact van collectief geweld op opvoeding is voornamelijk bestudeerd bij oorlogsveteranen of voormalige strijdkrachten. Er is maar weinig bekend over de impact van collectief geweld op opvoeding wanneer hele families, over verschillende generaties heen, in een dergelijke context leven. Verder vinden de meeste studies plaats in een Westerse context. Dit onderzoek wil daarom exploreren hoe ouders de opvoeding van kinderen ervaren, welke betekenis ze hieraan geven en hoe ze hierin ondersteuning krijgen in een context van (verleden) collectief geweld, in het bijzonder, in Noord-Oeganda.
Doctoraat in de Pedagogische Wetenschappen
Promotor(en): Ilse Derluyn, Lucia De Haene (Onderzoekseenheid Gezins- En Orthopedagogiek, Ku Leuven)
Periode: 2014 - 2022

[on]Zekerheid na terugkeer: de verwachtingen van de gemeenschap, familiale geopolitiek en [in]formele steun voor Kameroense terugkeerders

Doctorand(us/a): Esseh Wanki Presca
Omschrijving: Migratie in Kameroen gaat gepaard met specifieke verwachtingen ten aanzien van migranten wat betreft het delen van opgebouwde middelen. In dit onderzoek wordt nagegaan hoe deze verwachtingen na terugkeer worden geëvalueerd. Om te begrijpen hoe verschillen tot stand komen, hanteert dit onderzoek een holistische benadering door de kenmerken van de socio-culturele, economische en politieke context van Kameroen mee te nemen. Het onderzoek doet dit aan de hand van vier niveaus: (1) de verwachtingen van de lokale gemeenschap ten aanzien van terugkeerders (2) de familiale perspectieven ten aanzien van terugkeer (3) de tactieken bij het navigeren door de socio-culturele, economische en politieke onzekerheden na terugkeer, en (4) de formele ondersteuningsstructuren die beschikbaar zijn voor terugkeerders. Dit onderzoek heeft als doel de wetenschappelijke kennis van het onderwerp te vergroten en aanbevelingen te schrijven voor beleid en praktijk om reïntegratieprocessen te faciliteren.
Doctoraat in het Sociaal Werk
Promotor(en): Ine Lietaert, Ilse Derluyn (Vakgroep Sociaal Werk En Sociale Pedagogiek, Universiteit Gent)
Periode: oktober 2018 - maart 2022

Transparantie in het sociaal werk

Doctorand(us/a): Gretl Dons
Omschrijving: De laatste decennia is transparantie in het sociaal werk een richtinggevend kader geworden. Zowel in het sociaal beleid als in de praktijk. Transparantie is een complex en multidimensionaal concept dat verschillende betekenissen krijgt, afhankelijk van over wie het gaat, wie het gebruikt, of de context waarin het wordt gebruikt. In dit actieonderzoek, samen met praktijkmensen uit de verschillende sectoren van de jeugdzorg, ligt de focus op welke pedagogie wordt ontwikkeld in de praktijk van het sociaal werk als het gaat over transparantie zoals in de interacties tussen professionals en gebruikers. We willen onderzoeken hoe sociaal werkers transparantie als basishouding expliciet maken in hun dagelijkse praktijk en welke dilemma's zij daarbij tegenkomen. Het doel is om de praktijk zelf te veranderen. Een veranderingsproces in samenwerking met betrokkenen zelf met het oog op theorievorming.
Doctoraat in het Sociaal Werk
Promotor(en): Rudi Roose, Jan Naert (Sociaal Werk, Universiteit Gent)
Periode: oktober 2020 - januari 2025

Geen straat zonder toekomst? Kritische perspectieven op sociaal werk met/voor mensen zonder wettig verblijf

Doctorand(us/a): Soline Balet
Omschrijving: De structurele uitsluiting van mensen zonder wettig verblijf uit de Belgische samenleving, hun beperkte rechten en beperkte toegang tot sociale diensten maakt het voor sociaal werkers en vrijwilligers moeilijk om meer dan enkel materiële steun te verlenen, gesitueerd in het heden. Dit onderzoeksproject wil juist een dieper inzicht verwerven in structurele sociale ondersteuningspraktijken en specifieke benaderingen van sociaaljuridische en psychosociale steun via etnografische onderzoeksmethodes. Zo focust het project op lokale en gemeentelijke initiatieven die voorwaardelijke welzijnsvoorzieningen, namelijk onderdak, koppelen aan intensieve sociale begeleiding rond bepaalde toekomstperspectieven voor mensen zonder wettig verblijf. Tegelijkertijd tracht het onderzoek te omvatten hoe sociaal werkers, vrijwilligers en mensen zonder wettig verblijf zelf informele vormen van sociale steun construeren.
Doctoraat in het Sociaal Werk
Promotor(en): Robin Vandevoordt, Ine Lietaert (Sociaal Werk, Universiteit Gent)
Periode: oktober 2021 - oktober 2025

De revelatie van bewegingsvrijheid en aspiraties van jongeren in residentiële jeugdzorg: Naar een sociaal-ruimtelijk burgerschapsklimaat

Doctorand(us/a): Matthias Remmery
Omschrijving: Om de inclusie en het burgerschap van jongeren in de residentiële jeugdzorg in de samenleving te verbeteren, richt recent onderzoek zich op de ontwikkeling van een positief leefklimaat. Dit concept beperkt zich echter tot interpersoonlijke relaties in plaats van sociaal-ruimtelijke relaties en behandelmotivatie in plaats van aspiratievermogen van jongeren. Bijgevolg bestaat het doel van het onderzoek eruit om theoretische en empirische kennis te ontwikkelen over de creatie van een sociaal-ruimtelijk burgerschapsklimaat. In het licht hiervan, wordt er een sociaal-ruimtelijke leefwereldoriëntatietheorie aangewend om te onderzoeken hoe jongeren hun bewegingsvrijheid en hun aspiratievermogen ervaren en vormgeven, gerelateerd aan de vraag hoe residentiële jeugdzorg hen kan stimuleren of belemmeren om dit te reveleren. Er wordt hierbij gebruik gemaakt van een kwalitatieve onderzoeksbenadering, waarbij etnografie, mental mapping, biografische interviews en focusgroepen worden gecombineerd.
Doctoraat in het Sociaal Werk
Promotor(en): Griet Roets, Rudi Roose (Vakgroep Sociaal Werk En Sociale Pedagogiek, Universiteit Gent)
Periode: november 2021 - oktober 2025

Zorginnovatie in de residentiële zorg voor mensen met een meervoudige beperking. Een sociaal-ruimtelijk perspectief als hefboom.

Doctorand(us/a): Vanessa Dermaut
Omschrijving: Anders dan het mainstream-debat over inclusie en de-institutionalisering, vertrekt een sociaal-ruimtelijk perspectief van ruimte als vormgever van sociale relaties en het veranderbaar zijn van ruimte. Dit biedt mogelijkheden om de residentiële zorg te herdenken als inclusieve leefgemeenschap, als een gastvrije plek waar iedereen zich welkom kan voelen. Vanuit dit perspectief wordt, als een exemplarische case, de historiek van de onderzoekscontext ontrafeld, gebeurt een omgevingsanalyse en wordt een participatief actie-onderzoek opgezet met diverse stakeholders: de ontsluiting naar een inclusieve leefgemeenschap vereist immers een veranderingsproces in de onderzoekscontext. Uit dit sociaal-ruimtelijk onderzoek halen we een aantal ideeën die algemeen geldend zijn en die tegelijk de contextgebondenheid respecteren.
Doctoraat in het Sociaal Werk
Promotor(en): Griet Roets, Stijn Vandevelde
Periode: januari 2018 - september 2022

Burgerschap vanuit kindperspectief: kinderen als mede-onderzoekers op zoek naar hun plaats in de samenleving.

Doctorand(us/a): Eveline Meylemans
Omschrijving: Dit onderzoek focust op de plek van kinderen in de samenleving en in onderzoek. Vanuit een sociaal-pedagogische insteek wordt onderzoek verricht naar de burgerschapservaringen van jonge kinderen (9-12 jaar) in relatie tot hun bredere leefwereld. Het onderzoek vertrekt vanuit een kwalitatieve kind-gerichte methode waarin kinderen als co-onderzoekers mee de opzet en uitvoering van de studie bepalen. Hierdoor poogt dit onderzoek bij te dragen aan (1) internationale empirisch- en theoretisch gebaseerde kennis over het burgerschap van jonge kinderen en aan (2) de ontluikende onderzoeksmethode met kinderen als mede-onderzoekers, met als doel methodologische en ethische aspecten scherp te stellen.
Doctoraat in het Sociaal Werk
Promotor(en): Lieve Bradt, Lieselot De Wilde
Periode: november 2021 - november 2025

De rol van sociaal werk bij het ondersteunen van the sense of belonging, geleefd burgerschap en aspiraties onder ‘ger’ bewoners in Ulaanbaatar (Mongolië)

Doctorand(us/a): Bayartsetseg Terbish
Omschrijving: De dynamiek en de omstandigheden van interne migratie in diverse landen vereist aandacht, aangezien hun problemen vaak onzichtbaar blijven en slechts sporadisch worden besproken. Op basis van een stedelijke etnografie richt dit doctoraatsonderzoek zich op de trajecten en betekenisgeving van interne migranten in de nieuwe vestigingsgebieden, met de nadruk op een aantal ‘ger’ gebieden in de stad Ulaanbaatar (Mongolië). In het bijzonder wil dit onderzoek nagaan welke rol sociaal werk kan spelen in het ondersteunen in the sense of belonging, het geleefde burgerschap en de aspiraties van de voorstedelijke ‘ger’ bewoners in Tahilt, Songinohairhan District (Mongolië). Door gebruik te maken van multidisciplinaire concepten zoals sense of belonging, burgerschap en aspiraties, probeert het onderzoek verdere informatie te verschaffen voor sociaal beleid, sociaal werk theorie en praktijken.
Doctoraat in het Sociaal Werk
Promotor(en): Griet Roets, Ine Lietaert
Periode: september 2018 - januari 2023